Skip to content

Column 639

October 15, 2016

BRIEF VAN DE WEEK

Aan Charles Michel, Wetstraat 16, 1000 Brussel

Geachte premier,

het is me toch wat, hé? U zult het, in al Uw fijngevoeligheid en zin voor morele hoogstaandheid, beslist met me eens zijn: het is een triest spektakel, een beschamende vertoning, van een misselijkmakend gehalte, nietwaar? Die sneren, die uithalen, die tackles met beide voeten vooruit, dat schaamteloos jongleren – wat zeg ik, hoereren met de waarheid: wat moeten de mensen daar nu van denken? Is dát het leiderschap dat zij mogen verwachten? Is dát het niveau waarop politiek dient te worden bedreven? Dan hoeft het toch niet te verbazen dat velen zich afkeren?

Ik heb het deze week dag na dag na dag na dag zitten aankijken, somtijds in het gezelschap van een glas Laphroaig Quarter Cask, doch zelfs die trouwe gezel kon geen soelaas bieden voor m’n diepe tristesse bij al die wansmakelijkheden. Nee, werkelijk, geachte premier, ik heb het – ongetwijfeld net als U – nu echt wel gehad, met die Donald Trump.

 

VASTSTELLING VAN DE WEEK

Het is met de vrede als met de literatuur: iedereen is specialist.

Ik kan me niet herinneren dat er ooit een breedmaatschappelijk debat is losgebarsten na de bekendmaking van een winnaar van de Nobelprijs Natuurkunde. Hooguit hoor je dan een eerbiedig stilzwijgen, slechts onderbroken door het vervaarlijk kraken der hersenpannen van redacteurs die hoge wetenschap proberen om te zetten in mensentaal.

Vrede is geen hoge wetenschap. Vrede is slechts een op tijdelijk geldtekort gebaseerd hardnekkig misverstand, tussen twee oorlogen in. En aangezien wij van de kille logica der oorlogen hoofdpijn krijgen, slikken wij de vrede als paracetamol – van zelfmedicatie weten wij alles – en negeren wij de prijs die anderen daarvoor betalen.

Een trapje lager op de ladder der wetenschappelijkheid staat economie, nog zo’n georganiseerd misverstand. Uit de chaos die we zelf veroorzaken proberen we wetmatigheden te puren, in de ijdele hoop daarmee de chaos te kunnen bezweren (en daar profijt uit te halen). We tellen van alles, gluren in het mensenhoofd, luisteren naar voorspellingen, en gooien de hele mik in een blender – ziedaar het wonderrecept. De ene proeft nectar, de andere zure kots, en allebei hebben ze gelijk.

Helemaal onderaan aan het vervaarlijk zwiepende klimtouw der meetbaarheid bengelt de literatuur – en daar hangt zij goed. Literatuur dient niet te worden verward met programmeertaal. Kille logica is niet aan haar besteed. Literatuur staat of valt niet met antwoorden. Vaak volstaan vragen. Zijn de gedichten van Paul van Ostaijen literatuur? En: wat hebben we aan het onderscheid tussen lectuur en literatuur?

Ik ken mensen die graag reclameblaadjes lezen. Dat doen ze met grote toewijding en volharding, ter lering en vermaak. Ook ken ik mensen die graag James Joyce lezen, op dezelfde wijze en met hetzelfde oogmerk. Hun uitgangspunt mag dan nog zo verschillend zijn, de finaliteit blijft gelijk: het zijn twee varianten op de nobele kunst der zelfbeschouwing aan de hand van tekst.

De copywriter van de reclameblaadjes zal nooit de Nobelprijs Literatuur krijgen. Daarmee treedt hij of zij binnen in de galerij waar onder meer Jorge Luis Borges, Bertolt Brecht, Robert Frost, Henrik Ibsen, Franz Kafka, William Somerset Maugham, Arthur Miller, Vladimir Nabokov, George Orwell, Marcel Proust, Leo Tolstoi, Anton Tsjechov en Virginia Woolf staan. En James Joyce. Pruil dus niet, copywriter. Het is maar een prijsje, dat bovendien duizenden jaren lang níét is uitgereikt.

Bob Dylan heeft het prijsje wel gekregen. Het is hem zeer gegund. Net zoals het alle specialisten zeer gegund is om het met die beslissing roerend eens dan wel gloeiend oneens te zijn. Wat rest is dit: een man die met zijn teksten al ruim vijftig jaar mensen raakt op plekken waarvan ze niet wisten dat die er zijn. Zelfbeschouwing, op het snijpunt van chaos en kille logica.

Advertisements

From → Uncategorized

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: